Nga Redi Minga:
Në diskursin publik shqiptar, emri i George Soros përmendet shpesh si simbol i ndikimit të huaj në politikë, drejtësi, media dhe shoqërinë civile. Sali Berisha, i cili prej vitesh e ka artikuluar hapur kritikën ndaj “sorosizmit”, ka përdorur një gjuhë të ashpër në deklarata, konferenca dhe dalje mediatike. Por, përballë kësaj retorike, lind një pyetje thelbësore që publiku ende nuk e ka marrë përgjigjen: pse Berisha nuk e ka ndërmarrë kurrë një nismë konkrete për ta shpallur George Soros të padëshirueshëm në Shqipëri dhe për të hequr simbolikën e tij nga institucionet publike?
Retorikë e fortë, veprim zero
Nëse Soros konsiderohet realisht si faktor destabilizues për shtetin shqiptar, siç pretendohet shpesh nga opozita, atëherë veprimi logjik do të ishte institucional:
– shpallja persona non grata,
– kërkesa për auditim të plotë të fondeve dhe ndikimit të fondacioneve të lidhura me të,
– heqja e emrit “Soros” nga shkolla, programe, qendra apo iniciativa të financuara prej tij.
Asgjë nga këto nuk ka ndodhur. Në vend të kësaj, kemi dëgjuar vetëm shprehje të tipit: “Soros kështu”, “Soros ashtu”, “rrjeti i Sorosit”, pa asnjë hap ligjor, politik apo institucional.
Çfarë e pengon Berishën?
Ekzistojnë disa hipoteza që nuk mund të anashkalohen:
- Trashëgimia e marrëdhënieve të vjetra
Fondacioni Soros ka vepruar në Shqipëri që në fillim të viteve ’90, pikërisht në kohën kur Sali Berisha ishte në pushtet. Shumë nga strukturat, kuadrot dhe reformat e asaj kohe janë ndërtuar me asistencë direkte ose indirekte të këtij rrjeti. Një përballje frontale sot do të hapte dosje të së shkuarës që nuk i shërbejnë askujt politikisht. - Frika nga ekspozimi i zinxhirit të ndikimit
Një nismë serioze kundër Sorosit do të kërkonte transparencë totale: emra, projekte, fonde, lidhje. Ky proces nuk do të godiste vetëm mazhorancën aktuale, por edhe figura të rëndësishme të opozitës dhe establishmentit politik ndër vite. - Alibia e “Amerikës”
Shpesh kritika ndaj Sorosit relativizohet me tezën se ai përfaqëson “vullnetin amerikan”. Në këtë mënyrë, çdo veprim konkret kundër tij shitet si rrezik për marrëdhëniet me SHBA-në. Por kjo është një barazim i rremë: Soros nuk është Amerika, dhe Amerika nuk është Soros.
Çfarë e tremb më shumë Sali Berishën?
Jo Soros si individ, por pasqyra që një përballje reale do t’i vendoste përpara klasës politike shqiptare. Një pasqyrë që do të tregonte se ndikimi i huaj nuk ka qenë vetëm njëanshëm, por i toleruar, i përdorur dhe shpesh i mirëpritur nga të gjitha palët kur u ka shërbyer interesave të tyre.
Nëse kritika ndaj Sorosit mbetet vetëm retorikë, atëherë ajo shërben si instrument politik, jo si kauzë kombëtare. Populli shqiptar nuk ka nevojë për fjalë të mëdha, por për akte konkrete. Dhe deri sa këto akte të mungojnë, pyetja do të mbetet e hapur:
A është “lufta kundër Sorosit” bindje reale, apo thjesht një narrativë për konsum politik?